Tai Chi Tradycyjne - Szkoła YIN-YANG
 

Artykuły, informacje - Tai Chi i Chi Kung


Artykuły, informacje - Tai Chi i Chi Kung
TAI CHI:
- Ruch to zdrowie - rozpocznij przygodę z Tai Chi i Chi Kung
- Anatomia - podstawy niezbędne w praktyce Snake Style

-
Pięć zasad umiejętnej praktyki

- Dziesięć zasad praktyki Tai Chi
- Czterech Wrogów Wojownika (Carlos Castaneda)
-
Tai Chi Chuan Snake Style

- Linia przekazu Yang Snake Style

-
Sekretny przekaz Tai Chi Chuan rodziny Yang

-
Tiger Style kontra Snake Style

- Trening "JING"
-
Iron in Cotton (Żelazo owinięte w Bawełnę)

- Oddech w praktyce Tai Chi Snake Style

-
Tai Chi pomaga walczyć z cukrzycą

-
Tai Chi podnosi odporność

- Tai Chi - prywatnie :)
- Dokumenty dla zaawansowanych

CHI KUNG:
- Chi Kung - cel praktyki
-
Oddychanie w Chi Kung

- Praca z energią Chi
- Umysł według Chińczyków

- Pole Życia

 Dziesięć zasad praktyki Tai Chi 

Jest to tłumaczenie "Mowy o dziesięciu wymogach taijiquan" (Taijiquan shuo shi yao) - ustnych nauk Yang
Chengfu, zapisanych przez Chen Weiminga.
Przekład z chińskiego: Andrzej Kalisz

Przypisy i informacje przydatne w codziennej praktyce Tai Chi w Szkole YIN-YANG: Iza Paletko
 

1. "Xu ling ding jin" (xu - pusty, ling - zwinny, boski, ding - podpierać głową, jin - energia, siła).
Głowa jest wyprostowana, duch przenika do czubka głowy.
Nie wolno używać siły. Gdy używa się siły, szyja jest napięta, qi i krew nie mogą swobodnie przepływać. Trzeba utrzymywać w umyśle ideę naturalnej, zwinnej niesubstancjalności (xu ling ziran zhi yi).
Bez xu ling ding jin duch nie może się wznosić.

Dlatego tak ważne jest skierowanie wzroku - tam gdzie podąża spojrzenie, tam też podąża energia. Notoryczne patrzenie w dół i pochylanie głowy powoduje, że umysł/duch (Shen) nie jest energetyzowany i cała praktyka Tai Chi zamiast powodować zwiększanie świadomości, usprawnianie umysłu i powiększenie odczuwalnych zasobów Chi w całym organizmie - nie przynosi tego typu efektu.
Przepływ energii do Shen blokowany jest również przez nadmierne napięcie barków - dlatego baczną uwagę należy zwracać na to, aby cały wysiłek treningowy opierał się na "dole ciała" (nogach, miednicy), a każdy ruch zaczynał się od aktywności centrum ciała (miednicy, Dan Tian, talii/bioder) - po to, by zminimalizować napięcia w barkach, karku i ramionach.



2. "Han xiong ba bei" (wciągnąć klatkę piersiową i uwypuklić plecy).
Han xiong oznacza lekkie ściągnięcie klatki piersiowej, by Chi mogło opadać do Dantian. Nie należy wypinać klatki piersiowej. Gdy klatka piersiowa jest wypięta, Chi zbiera się w tym obszarze, góra jest ciężka, a dół lekki, przy kopnięciach łatwo utracić stabilność. Przy uwypukleniu pleców, Chi przylega do pleców. Gdy klatka piersiowa jest ściągnięta, plecy same się lekko zaokrąglają, gdy plecy się zaokrąglają, siła wyzwalana jest z kręgosłupa - jest to wskazanie kierunku ku niezwyciężoności.

W praktyce Snake Style doprecyzowuje się to w ten sposób, że uwypuklenie pleców powinno zajść wyłącznie w obrębie lędźwi. Jest to jeden z elementów "ukrytego" przekazu Snake Style, który to styl osiąga specyficzne efekty związane z kręgosłupem i strukturą ciała.
Faktem jest, że klatka piersiowa nie może być ani uwypuklona, ani zapadnięta, lecz naturalnie prosta, otwarta, "drożna" energetycznie. Stawy barkowe rozszerzone na boki, lekkie, otwarte (samo ustawienie barków w takiej otwartości powoduje naturalne otwarcie w obszarze góry ciała).


3. "Song yao" (rozluźnić talię).
Talia jest częścią kontrolującą całe ciało. Gdy rozluźni się talię, nogi mają siłę, dolna część ciała jest
ustabilizowana. Wszelkie przemiany solidności i delikatności rozpoczynają się od talii, dlatego mówi się:
"źródło ruchu ma początek w talii". Jeśli brakuje siły, trzeba jej szukać w talii i nogach.

Dla osób zaawansowanych doprecyzowuje się: źródło ruchu jest zarówno w talii (chodzi
o miednicę, biodra, stawy krzyżowo-biodrowe), jak i dolnym Dan Tian.
Istotnym jest faktycznie, aby talia pozostała ruchoma, elastyczna i mobilna. W naszym treningu dodajemy do tego jeszcze otwarcie pachwin i rozluźnienie obszaru krocza, aby wywołać specyficzny ruch Chi w dół, stabilizujący w naturalny sposób pozycję (pion grawitacyjny i korzeń).

 

 

4. "Fen xu shi" (rozróżniać delikatne i solidne).
W taijiquan najważniejsze jest rozróżnienie delikatnego i solidnego. Gdy ciężar ciała spoczywa na prawej
nodze, to prawa noga jest solidna, a lewa delikatna, i odwrotnie. Gdy rozróżnia się solidne i delikatne, ruchy są zwinne, niewymuszone. Gdy się tego nie potrafi, kroki są ciężkie, postawa niestabilna, łatwo być
przemieszczonym przez przeciwnika.

Dokładnie tak jest. Snake Style extremalnie skupia się na przemieszczaniu ciężaru ciała
z jednej nogi na drugą, gdzie 100% masy ciała jest zawsze tylko na 1 nodze. Docelowo poruszanie wygląda jak przeskakiwanie z kamienia na kamień, poruszanie jest dynamiczne,  stąpanie lekkie. Ciało staje się wówczas swobodne, dynamiczne i w naturalny sposób "zakorzenione" (jakby bezwysiłkowo).


5. "Chen jian zhui zhou" (opuścić barki i łokcie).
Opuszczenie barków oznacza ich rozluźnienie, by swobodnie opadały. Jeśli nie można ich rozluźnić i są uniesione, Chi również się unosi i ciało jest pozbawione siły. Opuszczenie łokci oznacza ich rozluźnienie z intencją opadania. Gdy łokcie się unoszą, barki nie mogą opadać, nie można odrzucić przeciwnika daleko - niewiele się to różni od załamanej siły systemów zewnętrznych.

Unoszenie barków jest absolutnym przeciwieństwem zakorzenienia. Napięcie w górze ciała będzie "anulowało" całą naszą pracę związaną z zakorzenianiem się i stabilnością (wynikającą z naturalnej postawy ciała, tzw pionu grawitacyjnego).
Natomiast opuszczone łokcie są niesamowicie ważne, zarówno pod kątem obrony (zawsze zasłonięte newralgiczne strefy ciała), jak i scalenia ciała. Uniesiony łokieć powoduje "rozdzielenie" ciała - ręce nie są wówczas prowadzone przez talię i Dan Tian.



6. "Yong yi, bu yong li" (używać umysłu, nie używać siły).
Teoria taijiquan mówi, że używa się tu umysłu, a nie siły. Podczas ćwiczenia taijiquan całe ciało jest
zrelaksowane, nie używa się ani odrobiny niezręcznej siły. Gdy występuje w ciele sztywność, oznacza to
samozwiązanie się. Można później [gdy ciało jest zrelaksowane] poruszać się lekko, zwinnie, swobodnie i okrężnie.
Może ktoś mieć wątpliwości: jeżeli nie używa się siły, to skąd bierze się siła? Ciało ludzkie wypełnia sieć kanałów energii, tak jak ziemię pokrywa sieć kanałów wodnych. Jeśli kanał nie jest zablokowany, woda może przepływać, jeśli kanały w ciele nie są zablokowane, Chi również przepływa. Gdy ciało jest usztywnione, Chi jest unieruchomione, ruchy nie są zwinne - wystarczy, że przeciwnik lekko cię poruszy, i całe twoje ciało zostanie wprawione w ruch. Jeśli używa się nie siły, lecz umysłu, tam gdzie dotrze umysł, dotrze i Chi. W ten sposób Chi i krew płyną, przenikają i wypełniają całe ciało, nie zatrzymując się.
Przez długi trening rozwija się prawdziwą energię wewnętrzną. O tym mówi teoria taijiquan: "najbardziej miękkie, a potem najtwardsze". Ramiona ludzi biegłych w taijiquan są jak bawełna owijająca żelazo. Gdy ćwiczący style zewnętrzne używają siły, ich siła jest wyraźnie widoczna, gdy nie używają siły są pozbawieni stabilności. Widać stąd, że ich siła jest zewnętrzną, powierzchowną siłą. Gdy nie używa się umysłu, a siły, najłatwiej jest być wprawionym w ruch - nie jest to najlepsze.

Bardzo istotnym jest w Tai Chi oduczenie się używania mięsni zewnętrznych
i przemieszczenie całej uwagi na zbudowanie wewnętrznego, stabilnego "gorsetu", który zarówno trzyma stabilną strukturę ciała, jak i pozwala na wykonywanie bardzo silnych, niezwykle szybkich i precyzyjnych ruchów, uderzeń, kopnięć.
Ciało w Tai Chi nie może być miękkie i słabe - musi być wewnętrznie zwarte, mocne, i jednolite.
Jest to długotrwały proces, wymagający wielu lat specyficznego treningu (który bardzo często nie jest zrozumiały dla ucznia, więc wymaga zaufania nauczycielowi), który przemieszcza siłę z zewnątrz do wewnątrz - zmienia ciało na gibkie, elastyczne, lekkie,
o niezwykłej wewnętrznej mocy, którą widać tylko w spojrzeniu, czuć w energii, dostrzec też można w pięknie ruchu (kiedy ciało jest scalone i silne wewnątrz, a lekkie na zewnątrz, wówczas ruch staje się piękny, jak u zwierząt).



7. "Shang xia xiang sui" (góra i dół wzajemnie za sobą podążają).
Przez wzajemne podążanie za sobą góry i dołu rozumie się to, o czym teoria taijiquan mówi: "Korzeń [energii] jest w stopach, wypływa z nóg, kierowany jest w talii, kształtu nabiera w palcach dłoni. Od stóp, przez nogi i talię, musi być zachowana jedność". Gdy poruszają się ręce, talia, stopy, wzrok też porusza się w ślad za tym - tylko wtedy nazwać to można wzajemnym podążaniem za sobą góry i dołu. Jeśli coś nie porusza się, powstaje chaos.

8. "Nei wai xiang he" (wzajemna harmonia wewnętrznego i zewnętrznego).
W taijiquan trening dotyczy ducha, dlatego mówi się: "duch jest władcą, ciało to konni posłańcy". Jeśli można wznieść ducha, działania naturalnie stają się lekkie i zwinne. Forma nie wykracza poza przemiany delikatnego i solidnego, otwarcia i zamknięcia. Otwarcia, to nie tylko otwarcia rąk i nóg, w umyśle również dokonuje się otwarcie. Zamknięcia, to nie tylko zamknięcia rąk i nóg, w umyśle także dokonuje się zamknięcie.
Gdy zjednoczy się wewnętrzne z zewnętrznym, powstaje jedność bez podziałów.

Jest to jeden z trudniejszych elementów treningu Tai Chi (oczywiście Tai Chi prawdziwego, a nie rekreacyjnego, czy relaksacyjnego) - ŚWIADOMOŚĆ wszystkich, lub niemalże wszystkich elementów siebie.
Trening początkujący uczy ogólnej koordynacji ruchów, usprawnia ciało i przyzwyczaja chaotyczny umysł do większej uważności. Trening średniozaawansowany wymaga już sporej aktywności umysłu i samoobserwacji. Trening zaawansowany to pełnia świadomości całej swojej struktury, a także przemieszczanie umysłu do różnych elementów (ciała własnego, ciała przeciwnika, przestrzeni, energii itp).
Generalnie Tai Chi jest przeciwieństwem nieprzytomności, braku koncentracji i chaosu.
Dlatego też jest to jeden z najtrudniejszych treningów, jeśli chodzi o sztuki walki.

Obserwuj każdy element siebie, każdy najdrobniejszy szczegół (dlatego tak cenne jest powolne poruszanie się, aby niewprawny umysł nadążył w samoobserwacji).
Przyjdzie kiedyś taki moment, że będziesz doświadczał pełni siebie-  wówczas twoje ruchy
i twoje Tai Chi stanie się pełne i scalone (będziesz jednością).



9. "Xiang lian bu duan" (wzajemne połączenie bez przerw).
W stylach zewnętrznych stosowana siła jest nabytą, niezgrabną siłą, dlatego ma początek i koniec.
Gdy jedna siła już się wyczerpała, nowa jeszcze się nie narodziła, wtedy przeciwnik łatwo może to wykorzystać.
W taijiquan używa się umysłu, a nie siły. Od początku do końca ruchy są miękkie i nieprzerwane. Gdy ruch się wypełni, rozpoczyna się ponownie, cykl nie ma ograniczeń. Gdy w dawnych teoriach mówi się: "jak rzeka Jangcy, płynie nieprzerwanie", albo "poruszać się, jak gdyby nawijało się jedwabną nić", chodzi zawsze o połączenie ruchów w jedność.

Dla osób średniozaawansowanych - przykładem treningu ciągłości ruchu, płynności
i nieprzerwanej akcji jest wykonywanie formy ręcznej w średnim tempie.
Jest to doskonały trening, który wznosi nasze Tai Chi na wyższy poziom (jeśli jest wykonywany poprawnie i pod okiem instruktora).



10. "Dong zhong qiu jing" (w ruchu szukać spokoju).
W stylach zewnętrznych ceni się szybkie kroki i podskoki, wykorzystuje się całą siłę, dlatego wszyscy dyszą ciężko po zakończeniu ćwiczenia.
W taijiquan przy pomocy spokoju opanowuje się ruch, ruch przypomina bezruch. Gdy ruchy są wolne, oddech jest głęboki, Chi opada do Dantian, w naturalny sposób unika się wytężania naczyń krwionośnych.
Jeśli ćwiczący będą uważnie tego doświadczali, wielu może osiągnąć zrozumienie.

Testem na spokój umysłu, jest trening centrowania i/lub pchających dłoni w parach. Ego dąży zawsze do wygranej - jeśli popłyniemy za tym, nasze ciało stanie się bezwolnym sługą lękliwego Ego i zacznie walczyć o przetrwanie w konfrontacji z "przeciwnikiem".
A wystarczy zaufać 2 kluczowym elementom treningu Tai Chi: konsekwencji/cierpliwości (wytrwałości) oraz świadomości.
Poprzez konsekwencję (czyli wytrwały wielomiesięczny i wieloletni trening) osiąga się sprawność ruchu i wewnętrzną siłę, a dzięki zaangażowaniu świadomości - osiąga się mistrzostwo, ponieważ bardzo szybko koryguje się błędy i udoskonala sztukę Tai Chi.

Ego jest przeciwieństwem poszerzonej świadomości - Ego postrzega siebie jako kluczowy punkt wszechświata i oddziela się od tego co na zewnątrz (chroni, walczy, blokuje, emocjonuje się itp).
Poszerzona świadomość zaś postrzega rzeczywistość jako sieć, połączone naczynia, jedność wszystkiego - wówczas nie potrzebuje się blokować, chronić i emocjonować, pozostaje
w spokojnej obserwacji i stwarza przestrzeń do przemyślanych decyzji, ruchów, akcji.

Więc obserwuj swój oddech kiedy "walczysz" - jak tylko zacznie być mocny, pojawi się zadyszka, napięcie w oddechu, spięcie ramion, nerwowość itp - to znaczy, że prowadzi Cię Ego. Wówczas wystarczy tylko skupić się na jednym: na uspokojeniu oddechu. Zaczniesz szukać ruchów, które Cię rozluźnią, oddechu, który Cię uspokoi, poddasz się pchnięciom, aby zaobserwować, gdzie popełniasz błędy i spokojnie zaczniesz nanosić korekty (analizując zharmonizowanym umysłem całą swoją istotę i swoje połączenie z partnerem/przeciwnikiem).

Zaczniesz CZUĆ.

Podkreślenia i przypisy - Iza Paletko

Tekst tłumaczenia (bez przypisów) opublikowany w magazynie "Karate Kung-fu" 2/96